บทความ

คู่มือนั่งร้าน

คู่มือนั่งร้าน ความรู้การติดตั้งและใช้งานนั่งร้านอย่างปลอดภัย

นั่งร้าน (Scaffolding) เป็นโครงสร้างชั่วคราวที่สำคัญในงานก่อสร้าง การใช้งานที่ถูกวิธีและปลอดภัยช่วยป้องกันอุบัติเหตุและการสูญเสียชีวิต บริษัท เค.โอ.เอช. อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด ในฐานะผู้ผลิตและจำหน่ายนั่งร้านมาตรฐาน JIS ได้จัดทำคู่มือฉบับนี้เพื่อให้ช่างและผู้ปฏิบัติงานทุกคนเข้าใจหลักการทำงานอย่างปลอดภัย

📥 ดาวน์โหลดคู่มือฉบับเต็ม (PDF):
📄 คู่มือปฏิบัติงานติดตั้งและรื้อถอนนั่งร้านญี่ปุ่นอย่างปลอดภัย.pdf


นั่งร้านคืออะไร?

นั่งร้าน คือโครงสร้างชั่วคราวที่ตั้งสูงจากพื้น ใช้เป็นที่รองรับผู้ทำงาน วัสดุ และเครื่องมืออุปกรณ์ในงานก่อสร้าง ซ่อมแซม หรือทาสีอาคาร นั่งร้านมาตรฐาน JIS ที่ KOH จำหน่ายผลิตจากเหล็กท่อขนาด 48.6 mm. ความหนา 1.7 mm. ผ่านการทดสอบรับน้ำหนักได้สูงสุด 3–10 ตันต่อขาตั้ง ขึ้นอยู่กับรูปแบบการถ่ายโหลด

ประเภทของนั่งร้าน JIS

  • นั่งร้านยกพื้นอิสระ (Tower Scaffold) — ตั้งได้เองโดยไม่ต้องพิง ใช้ทั้งในและนอกอาคาร
  • นั่งร้านเคลื่อนที่ (Mobile Scaffold) — มีล้อโมบายแบบมีเบรค เคลื่อนย้ายตำแหน่งได้ง่าย ใช้บนพื้นราบเรียบเท่านั้น

อุปกรณ์หลักของนั่งร้าน JIS

  • ขาตั้งนั่งร้าน (Vertical Frame) — โครงหลัก รับน้ำหนักได้ 5–10 ตัน/ขาตั้ง
  • กากบาทนั่งร้าน (Cross Brace) — ยึดโครงสร้างให้มั่นคง ป้องกันการโยกตัว
  • แผ่นทางเดิน (Working Platform) — พรีกัลวาไนซ์ ขนาด 450×1829 และ 500×1829 mm.
  • บันไดนั่งร้าน (Stair Case) — ขนาด 450×2514 mm. เอียงไม่เกิน 45 องศา
  • ชุดราวกันตก (Guardrails Set) — สูง 90–110 cm. จากพื้นที่ทำงาน ทั้ง 4 ด้าน
  • ข้อต่อนั่งร้าน (Join Pin) — เชื่อมต่อขาตั้งแต่ละชั้น ต้องใส่ทุกครั้งที่เพิ่มชั้น
  • แคลมป์ตาย / แคลมป์เป็น / ซิงเกิ้ลแคลมป์ — ยึดท่อในมุมต่างๆ ตามมาตรฐาน JIS / BS1139
  • อาร์มล็อค (Arm Lock) — ป้องกันนั่งร้านแต่ละชั้นหลุดออกขณะเคลื่อนที่
  • เบสเพลท / แจ็คเบส — ขนาด 150×150 mm. หนา ≥ 5 mm. รองรับและกระจายน้ำหนัก

สัดส่วนความสูงที่ปลอดภัย

  • นั่งร้านอิสระ นอกอาคาร: สูง ≤ 3.5 × W
  • นั่งร้านอิสระ ในอาคาร: สูง ≤ 4.0 × W
  • นั่งร้านเคลื่อนที่ นอกอาคาร: สูง ≤ 3.0 × W
  • นั่งร้านเคลื่อนที่ ในอาคาร: สูง ≤ 3.5 × W
  • แต่ละชั้นสูงไม่เกิน 2 เมตร

(W = ความกว้างของฐานด้านที่แคบที่สุด)

ขั้นตอนการติดตั้งนั่งร้าน Tower JIS (โดยย่อ)

  1. ขออนุญาต ล้อมบาริเคด ติดป้ายสีแดง “ห้ามใช้งาน” ตลอดการติดตั้ง
  2. วางเบสเพลทบนพื้นราบมั่นคง ติดตั้งกากบาทกับขาตั้งชั้น 1 เข้า pinlock
  3. ติดตั้งบันไดเอียงไม่เกิน 45 องศา กดตะขอให้แน่นชิดโครงสร้าง
  4. ปูแผ่นทางเดิน กดตะขอให้แน่น ติดตั้งราวกันตกครบ 4 ด้าน
  5. ใส่ข้อต่อนั่งร้าน 4 อันบนขาตั้งชั้น 1 เพื่อต่อชั้นถัดไป
  6. ทำซ้ำสำหรับชั้น 2 และ 3 เพิ่มราวกันตกเสริมสูง 90–110 cm.
  7. ติดตั้งราวกันตก 2 ชั้น และอาร์มล็อคทั้ง 4 ด้านทุกชั้น
  8. ติดตั้ง Toe Board และขาค้ำยันใหญ่ทั้ง 4 ด้าน
  9. ตรวจสอบโดยผู้มีคุณสมบัติ เปลี่ยนป้ายเป็น สีเขียว = ปลอดภัยใช้งานได้

การตรวจสอบนั่งร้าน

  • ระหว่างใช้งาน: ตรวจสอบ ≥ 1 ครั้ง/วัน ก่อนเริ่มงาน
  • ไม่ได้ใช้งาน: ตรวจสอบ ≥ 1 ครั้ง/เดือน
  • ตรวจสอบทันทีหลังเกิดพายุ แผ่นดินไหว หรือแรงกระแทก
  • ป้ายสีเขียว (Green Tag) = ปลอดภัย | ป้ายสีแดง (Red Tag) = ห้ามใช้งาน ต้องแก้ไขก่อน

อุปกรณ์ป้องกันภัยส่วนบุคคล (PPE)

  • หมวกนิรภัย — มอก. 368-2554
  • ถุงมือ — กันลื่น ทนความร้อน
  • รองเท้า — มอก. 523-2554
  • เข็มขัดนิรภัย + สายช่วยชีวิต — รับน้ำหนัก ≥ 4,413 N (450 kgf) มาตรฐาน BS EN 354/355/1891

คุณสมบัติผู้ปฏิบัติงาน

  • ผู้ติดตั้งนั่งร้าน — ต้องอบรม 6 ชั่วโมง (ทฤษฎี 3 + ปฏิบัติ 3)
  • ผู้ตรวจสอบนั่งร้าน — ต้องอบรม 12 ชั่วโมง (ทฤษฎี 6 + ปฏิบัติ 6)

สนใจสั่งซื้อนั่งร้านหรือสอบถามเพิ่มเติม ติดต่อ KOH International โทร. 02-599-3389

📥 ดาวน์โหลดคู่มือฉบับเต็มพร้อมภาพประกอบ ขั้นตอนละเอียด และการคำนวณออกแบบ:
📄 คู่มือปฏิบัติงานติดตั้งและรื้อถอนนั่งร้านญี่ปุ่นอย่างปลอดภัย (PDF)